Natuur in het park

Vogel van de maand: de winterkoning

Winterkoning
Winterkoning

Dit vogeltje heeft de bijnaam Klein Jantje, dat is niet verwonderlijk als je de twee na kleinste vogel in Nederland bent. Als je het geluid hoort dat dit vogeltje maakt, zou je niet denken dat het uit zo’n klein vogeltje komt. Hij kan dus met recht  ‘een flinke bek’ opzetten,  zie en beluister https://www.youtube.com/watch?v=88zu0EAEYEY . In het Rembrandtpark komen flink wat winterkoningen voor.

Het is, zoals de foto goed laat zien, een vogel in diverse bruintinten, afgewisseld met zwarte streepjes. Boven zijn ogen heeft hij een opvallend wit lijntje. Wat op de foto ook goed opvalt, is zijn staart. Meestal houden de winterkoningen hun staart recht omhoog, behalve als ze vliegen. Een andere vogel die dit gedrag vertoont, is het waterhoen.

De winterkoning dankt zijn naam aan het feit dat hij één van de weinige vogels is, die in de winter zingt. Dat heeft hij gemeen met de roodborst. Beide vogelsoorten hebben een winterterritorium. Dus moeten ze geregeld aan soortgenoten laten weten, dat die plek al bezet is. Winterkoningen zijn insecteneters en insecten zijn schaars in de winter. Een winterkoning wil de insecten in zijn territorium niet graag delen met een soortgenoot. Behalve insecten en hun larven en poppen, eten ze ook graag spinnen en allerlei kleine beestjes in de strooisel laag.

Winterkoningen zijn standvogels, d.w.z. dat ze het hele jaar in ons land blijven. Wel komen er in de herfst soortgenoten uit noordoostelijker streken in de nacht uren naar ons land, om aan de winter in hun geboorteland te ontsnappen. Winterkoningen houden zich graag op in de struiklaag en op de bodem. Het zijn geen uitgesproken bosvogels, want ze houden van open stukjes (die trekken ook meer insecten, dan een dicht bos). Zodoende kun je ze ook in tuinen met struiken en klimop aantreffen. Ze houden wel van de nabijheid van water. Wat dat betreft voldoet het Rembrandtpark aan al hun wensen.

Behalve een nest om in te broeden, bouwen winterkoningen ook z.g. ‘speelnesten’. De mannetjes bouwen meerdere nesten en het vrouwtje maakt dan de keuze waar ze haar eitjes legt. Ze legt er doorgaans zo’n zeven. Vaak broeden winterkoningen 2-3 keer per jaar. Dat is ook wel nodig om te overleven als soort, want in echte winters, en zeker die met sneeuw, sterven veel winterkoningen van honger en kou.

Vaak slapen ze met meerdere exemplaren bijeen in een speelnest. De nesten van een winterkoning zijn bolvormig met een openingsgat en vanbinnen bekleed met allerlei zachte materialen. Zo zijn ze dan ’s nachts beschermd tegen de ergste kou. In tegenstelling tot grotere vogels verliezen winterkoningen heel veel warmte en moeten dus flink eten gedurende de uren met daglicht om de lange winternachten te overbruggen. Door hun voedselkeuze zie je ze vrijwel niet op voedertafels, want dat aanbod voldoet niet aan hun menu.

Sunday, February 2nd, 2020 Algemeen, Natuur in het park No Comments

Vogel van de maand: de koperwiek

Koperwiek

De koperwiek is geen broedvogel in Nederland, maar een wintergast uit Noord- en Noordoost-Europa. Het is net als de merel en de zanglijster een lid van de lijsterfamilie.

Vanaf eind september beginnen de koperwieken ons land binnen te vliegen. Een aantal blijft hier de winterperiode hangen, maar het merendeel trekt door naar zuidelijker Europa of zelfs naar Noord-Afrika.

Van die trek is niet veel te zien, want het zijn echte nachttrekkers. Hun schrille hoge roep kun je gedurende de maand november heel vaak ’s nachts horen als ze met duizenden overtrekken. Door die nachtelijke trek ontlopen ze roofvogels en jagers, maar helaas worden er in Zuid-Europa veel koperwieken tijdens hun dagverblijf geschoten om geconsumeerd te worden.

De koperwiek dankt zijn naam aan het feit dat de onderkant van zijn vleugels een roodachtige kleur in de oksels te zien geeft. De foto geeft dat goed weer.

Koperwiek

Van de zanglijster onderscheidt deze vogel zich door de doorlopende witte lijn boven zijn ogen. Net onder de vleugel komt in zithouding soms ook nog iets van dat roodachtige in beeld.

In de periode dat koperwieken in Nederland verblijven, zijn ze altijd in een groep bijeen. Ze zoeken vooral bessen, maar voeden zich onder de bomen en struiken ook met allerlei beestjes, zoals we dat ook van merels kennen. Net als de merels slapen ze in de herfst- en winterperiode in groepjes bijeen, vaak in groenblijvende struiken.

Als het in de winter gaat sneeuwen, vertrekken de koperwieken die in Nederland gebleven zijn, meestal meteen naar zuidelijker gebieden. In het voorjaar komen de zuidelijker doorgetrokken koperwieken ook weer door Nederland, op weg naar hun broedgebieden. De groepen zijn dan veel groter dan nu in de winter en soms gaan ze dan al met de hele groep hun zangkunsten ten gehore brengen. In Zweden en Noorwegen zie je ze ook in tuinen, zoals dat in Nederland met zanglijsters het geval is.

Monday, January 6th, 2020 Natuur in het park No Comments

Vogel van de maand: de staartmees

Staartmees
Staartmees

In de maand december vertoeven er groepjes staartmezen in het park. De staartmees is een schaarse broedvogel in het park, maar als de herfst aanbreekt wordt het bestand aangevuld met soortgenoten uit gebieden ten noorden en noordoosten van ons land.

De naam dankt de vogel aan zijn opvallend lange staart. Het is een overwegend wit/rose vogel aan de onderzijde en van boven zwart/rose. Voorts heeft hij een brede zwarte baan boven de ogen. Het geluid van deze mees is heel bescheiden. Aangezien ze in groepjes leven, is het lokken van een partner door luide zang ook niet noodzakelijk. In deze tijd van het jaar trekken staartmezen ook op met verwante familieleden, zoals de pimpel- en de koolmees. In ons land is de staartmees een standvogel, d.w.z. hij blijft het hele jaar in de buurt van zijn broedgebied. In Noord-Europa hebben staartmezen vaak een geheel witte kop, in de winterperiode zijn die dan ook in ons land te zien.

De vogeltjes vallen vooral op als ze met hun lange staart oversteken van de ene naar de andere boom. Ze vliegen dan veelal niet als groep tegelijk daarheen, maar het ene individu volgt kort achter elkaar het andere individu. Staartmezen komen niet snel op voedertafels en dat komt door hun voedselkeuze; ze eten vooral insecten en spinnetjes.

In het vroege voorjaar vallen de groepjes uiteen in paren. Ze beginnen al snel na de vorst met nestbouw, dit temeer omdat het nest vaak verborgen zit in groenblijvende bomen of struiken. Het nest is bolvormig en bekleed met allerlei zachte onderdelen: veertjes, pluizen, mos, insectenspinsels en bastreepjes. De man voert meestal het materiaal aan en het vrouwtje bouwt daarvan het nest. De toegang tot het nest zit bovenin het bolletje. Dan blijkt die staart wel lastig en in de loop van de broedtijd krijgt die staart zodoende een verfomfaaid uiterlijk. Ze leggen 5-16 eitjes in het nest, dus als die uitkomen en gaan opgroeien wordt het een heel gedrang in dat nest. Het broeden duurt bij deze mees twee weken. Er zijn meestal twee broedsels per jaar. De jongen van het eerste broedsel gaan dan vaak meehelpen met het voeren van de jongen van het tweede broedsel. Tot de winter blijft de hele familie vaak bijeen. Ze slapen ook in groepsverband, dicht tegen elkaar aan gedrukt op een tak. Dat scheelt warmteverlies.

Door hun voedselspecialiteit kunnen strenge winters vaak grote sterfte onder deze soort teweeg brengen. Verwante soorten als Koolmezen en pimpelmezen schakelen dan grotendeels over op zaden en zodoende komen ze vaak op voedertafels op balkons en in tuinen af.

Monday, December 2nd, 2019 Algemeen, Natuur in het park No Comments

Vogel van de maand: de tjiftjaf

tjiftjaf

De tjiftjaf is een trekvogel, die als één van de eerste tegen half maart weer terugkeert in Nederland. De winter heeft hij dan doorgebracht in Marokko, Spanje of Portugal. Het is een vogel ter grootte van de pimpelmees, met een lichtbruin verenkleed wat betreft de bovendelen en een nog lichter bruine buikpartij. Daarbij steken de zwarte poten van nabij goed af. Over het oog loopt een lichte wenkbrauwlijn.

De tjiftjaf is een echte insecteneter en zodoende moet hij aan het begin van de herfst wel op trek naar zuidelijker streken. De laatste jaren overwintert een enkele tjiftjaf ook in Nederland, waar dan soms besjes gegeten worden.

Zijn naam ontleent deze vogel aan zijn zang: tjif-tjaf, tjif-tjaf. Dus net als de koekoek en de kievit roept deze vogel zijn eigen naam. Nu de broedtijd weer op zijn eind loopt, worden de meeste zangvogels steeds stiller. Ze komen bij van het onafgebroken aanslepen van voer voor hun jongen en het ruiproces begint in te treden, om het versleten verenpak te vervangen door nieuwe veren, die straks uitgegroeid zijn als de herfsttrek zijn aanvang neemt. De tjiftjaf is echter één van de weinige vogels die zich nog geregeld laat horen, tot en met de eerste week van oktober aan toe.

Het nestelen doet de tjiftjaf in begroeiing vlak boven de grond, tussen brandnetels en struikgewas bouwt hij een bolvormig nest. De tjiftjaffen komen helemaal tot aan de poolcirkel voor. Het zijn echte parkvogels, die graag wat flinke bomen in de buurt hebben, die ze gebruiken als zangpost en om er hun voedsel in te vinden.

Monday, July 8th, 2019 Natuur in het park Comments Off on Vogel van de maand: de tjiftjaf

Lezing en excursie “Vlinder mee in je buurt”

De vlinderstichting en de gemeente Amsterdam organiseren een lezing en een excursie waar u aan mee kunt doen.

Belangstellenden gezocht voor o.a. het Westerpark, de Brettenzone en Rembrandtpark.

De gemeente Amsterdam heeft vlinders en andere bestuivers hoog in het vaandel staan. Bestuivers zoals bijen en vlinders gaan landelijk sterk achteruit en ze worden steeds afhankelijker van bermen, tuinen en openbaar groen. Daarom doet de gemeente veel aan ecologisch beheer. De bloemrijke bermen en parken die zo ontstaan vormen belangrijk leefgebied voor bestuivers en geven tegelijk een vrolijk en kleurrijk beeld aan de stad.

Onderzoek

Om te meten of het ecologisch beheer succes heeft, start de gemeente Amsterdam samen met De Vlinderstichting het project “Vlinder mee in je buurt”. Op diverse plekken in de stad komen vlinderroutes van enkele honderden meters lang. Langs die routes tellen bewoners van Amsterdam wekelijks de vlinders. Door dit meerdere jaren achter elkaar te doen, ontstaat er een goed beeld van hoe het gaat met de vlinders in de stad. We zoeken mensen die geïnteresseerd zijn om mee te doen in het Westerpark, de Brettenzone en Rembrandtpark of een andere bloemrijke groenstrook bij u in de buurt.

Gratis lezing en excursie

Voor iedereen die geïnteresseerd is in dit project, geeft De Vlinderstichting op woensdagavond 29 mei aanstaande een boeiende lezing over vlinders. Aan de hand van foto’s en filmpjes wordt getoond hoe vlinders leven, wat ze nodig hebben om te overleven en hoe iedereen daar in zijn eigen tuin aan kan bijdragen. Ook wordt van de meest voorkomende vlinders uitgelegd hoe ze herkend kunnen worden. Aan het eind van deze avond hebben alle deelnemers genoeg kennis om, als ze willen, mee te doen aan “Vlinder mee in je buurt”.

Wie wil, kan daarna ook deelnemen aan de excursie die bij mooi weer gegeven wordt op zaterdag 15 juni (bij slecht weer wordt de excursie een week verplaatst). Hierin kijken we naar de verschillende soorten vlinders die we tegenkomen en wordt uitgelegd hoe het tellen van vlinders werkt.

Lezing

Wanneer: woensdag 29 mei 2019

Hoe laat: inloop met koffie en thee 19:30 uur, start 20:00 uur, afsluiting ca 21:30 uur

Waar: Freedom Lab, Plantage Middenlaan 62

Voor wie: iedereen is welkom, toegang is gratis, gaarne opgeven bij gerdien.bos@vlinderstichting.nl

Excursie

Wanneer: zaterdag 15 juni 2019 (reserve: zaterdag 22 juni 2019)

Hoe laat: Keuze uit starten om 10 uur of starten om 14 uur, de excursies duren 2 uur

Waar: Diemerpark (Waterkeringpad ten zuiden van sportpark)

Voor wie: iedereen die mee wil doen met ‘Vlinder mee in je buurt’

Contact: gerdien.bos@vlinderstichting.nl, opgave is verplicht

Tuesday, May 21st, 2019 Algemeen, Natuur in het park No Comments

Vogel van de maand: Grote bonte specht

grote bonte specht
Grote bonte specht

In deze lentemaand een vogel die nu nog goed zichtbaar is in het park. Op de foto kunnen we het achterhoofd van deze specht net niet zien, maar daaraan is wel het verschil te zien tussen het mannetje en het vrouwtje. Alleen het mannetje heeft een rood achterhoofd. Ze hebben beide wel rood bij het begin van de staart.

Deze specht is een echte boombewoner en zelfs voor zijn ‘zang’ gebruikt hij een boom(tak). Om een vrouwtje te lokken en zijn territorium af te bakenen, roffelt het mannetje vanaf begin februari op een dode tak of dode dunne boom, die een mooi resonerend geluid geeft. Nou zou u kunnen denken dat deze specht dan geen eigen geluid voortbrengt, maar dat is niet zo. Spechten zingen niet, maar ze maken wel geluiden, o.a. om soortgenoten te waarschuwen. Veelal doen ze dat als ze van de ene naar de andere boom vliegen. Het vliegen van deze specht gaat niet in een rechte lijn, maar doordat hij tijdens het vliegen telkens zijn vleugels even tegen zijn lijf drukt, krijgt zijn vlucht een golvende beweging.

Doordat spechten holenbroeders zijn, kunnen ze al vroeg beginnen met nestelen. Van slecht weer hebben ze in hun boomholte weinig last en de eieren blijven er warmer. Het nest hakken ze doorgaans in bomen/boomdelen uit, die in een slechte conditie verkeren. Vandaar dat de aanwezigheid ervan in het park van wezenlijk belang is. Doorgaans hakt het mannetje elk jaar een nieuw nest. De oude spechtennesten worden dankbaar gebruikt door halsbandparkieten en mezen.

Ik word wel eens bevraagd door mensen of die halsbandparkieten onze spechten niet verdringen, maar dat is in het park zeker niet het geval. Ondanks de toename van broedparen halsbandparkieten gaat de spechtenstand in het park niet achteruit. Grote bonte spechten zijn standvogels, dat wil zeggen dat ze niet wegtrekken in de herfst. Wel komen in de winterperiode soortgenoten uit noordelijker en noordoostelijker gebieden naar ons land.

Het hoofdvoedsel van de grote bonte specht bestaat uit insecten. Doordat rottend hout insecten aantrekt, zijn daar vaak spechten op te zien, op zoek naar voedsel. In de winterperiode zijn insecten schaars en in winterslaap, daar heeft deze specht iets op gevonden. Hij schakelt dan over op zaden. Om zaden zoals eikels in eetbare brokken te verdelen gebruikt hij een ‘smidse’ d.w.z. een takconstructie waar hij de eikel in klem kan zetten, om er vervolgens met zijn snavel op in te kunnen hakken. Zo’n plek is op de grond dan herkenbaar aan het aantal stukgehakte omhulsels van die eikels.

Monday, March 4th, 2019 Natuur in het park No Comments

Bloemen rondleiding zaterdag 16 juni om 14 uur

Op zaterdag 16 juni gaan we onder leiding van een deskundige IVN natuurgids op verkenning in het park naar bloemen en hun bezoekers.

Het startpunt is de entree van het park tussen het Ringparkgebouw en de Zevende Montessorischool aan de Nachtwachtlaan.

Starttijd is 14.00 uur. De rondleiding zal ongeveer anderhalf uur duren.

Aangezien het aantal deelnemers beperkt is, is het noodzakelijk dat u zich tevoren aanmeldt, via tr.vandijk@planet.nl of telefonisch via 020-6141492.

Als het weer wil meewerken dan zult u kunnen ervaren wat een schat aan planten en insecten het Rembrandtpark herbergt.

Graag tot ziens op de 16de juni.

kleine vos op bloem

Sunday, June 10th, 2018 Natuur in het park No Comments

Terugblik vogelrondleiding

grote bonte specht

Zondag 4 maart hebben we een geslaagde vogelrondleiding gehad in het Rembrandtpark, o.l.v Teun van Dijk. Hij blijkt een groot vogelkenner te zijn, die niet alleen weet hoe vogels zingen en er uit zien, hij weet ook hoe ze leven, waar je ze kunt verwachten en hoe moeilijk het voor ze is in leven te blijven als het vriest!

We hebben lang staan kijken naar een plek aan het water waar meerkoeten en eenden zich ophielden en waar een fuut op de oever zat. Dit schijnt niet vaak voor te komen; Teun vertelde dat futen niet goed kunnen lopen -hun poten zitten zo ver naar achteren door hun leven in/op het water, dat ze naar voren vallen als ze proberen te lopen. Deze Fuut werd overigens gepest door een meerkoet die hem steeds pikte, waardoor hij steeds een stukje verder opschoof…

Verderop kwam er twee keer een houtsnip langs gevlogen (ik zag hem helaas niet) -een zeldzaamheid! Deze vogels leven normaal in het bos, maar kennelijk vinden ze het in het voorjaar ook fijn in ons park. Ze hebben een goede schutkleur en houden zich zo stil dat je bijna op ze trapt als je er dichtbij komt; dan vliegen ze ineens op.

We hebben uitgebreid naar twee bonte spechten gekeken; door het mooie weer waren hun prachtige kleuren goed te zien. Ook zagen we een koperwiek en later zanglijsters op de bodem naar voedsel zoeken. Qua zang hoorden we het meest de koolmees, af en toe een winterkoninkje en natuurlijk veel kauwen en meeuwen.

Bedankt Teun, ik heb er van genoten. Ik hoop dat er nog vaker vogelwandelingen komen!

Eva de Rijk

Friday, March 9th, 2018 Natuur in het park No Comments

Excursie bloemen en haar bezoekers

foto

Op zaterdag 1 juli gaan we onder leiding van een deskundige gids op verkenning naar bloemen en hun bezoekers.

Het startpunt is de entree van het park tussen Zevende Montessorischool en het Ringparkgebouw aan de Nachtwachtlaan.

Starttijd: 14.00 uur. De rondleiding zal ongeveer anderhalf uur duren.

Aangezien het aantal deelnemers beperkt is, is het noodzakelijk dat u zich tevoren aanmeld, via tr.vandijk@planet.nl of telefonisch via 6 14 14 92.

Als het weer wil meewerken dan zult u kunnen ervaren wat een schat aan planten en insecten het Rembrandtpark herbergt.

Tot ziens op de 1ste juli!

Thursday, June 15th, 2017 Natuur in het park No Comments

12 maart: Beleef de Natuur in de Buurt!

IVN Amsterdam en NME Amsterdam organiseren op Zondag 12 maart:

Beleef de Natuur in de Buurt!

Een middag vol natuuractiviteiten voor jong en oud: excursies, speurtochten, workshops, demonstraties, knutselen, medicijnfabriek, en meer..!

Datum en tijd: 12 maart, 13.00u-17.00u. Deelname: Gratis met vrije inloop
Locatie: Jan P. van Blijdestijnschooltuin, Staalmeesterslaan 435, Amsterdam

De voorzitter van de VVR, Teun van Dijk, zal tijdens deze natuurdag twee maal een vogelrondleiding verzorgen. De eerste start om 13.00 uur en de tweede om 15.00 uur.

Friday, March 10th, 2017 Natuur in het park No Comments

Abonneer U!

Search

 

Categorieën

Kalender

February 2020
M T W T F S S
« Jan    
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
242526272829  

Archief